Como avogado que forma parte da quenda de oficio penal, no meu día de garda son avisada para asistir como acusación particular a unha vítima de malos tratos no ámbito familiar. Cando chego ó xulgado, entérome de que as partes xa declararon no de garda uns días antes, sinalándose o xuízo rápido no de violencia doméstica para ese día a esa hora. Varias son as cuestións que se me ocorre comentar:

En primeiro lugar, o sinalamento. Faíse pola Policía Nacional no momento da denuncia da perxudicada. Pero sen ter en conta a axenda do xulgado; que, curiosamente ten sinalados para ese día xuízos de faltas. Consecuencia: que a toma de declaración ás partes e a celebración do xuízo retrásase tres horas; curiosamente, por causas non imputábeis a ningunha das partes, nin sequera ó xulgado en cuestión. A miña primeira pregunta é ben sinxela: ¿por que na axenda xudicial non aparecen os xuízos de faltas xa sinalados para que a Policía os poida ter en conta ó citar ás partes? Se xa nos atopamos ante unha situación moi dura, non parece necesario alongala con esperas innecesarias.

En segundo lugar, plantéxanme dúbidas as propias garantías procesais dos xuízos rápidos en si. Xuízos, que foron introducidos no noso ordenamento penal pola Lei 38/2002 de 24 de outubro e Lei Orgánica 8/2002.

Aínda que hai casos nos que a investigación policial se pode considerar suficiente para que o xulgado (e as partes) se poidan considerar instruídos, non sempre é así. Entre outras cousas, porque neste tipo de asuntos o único co que se conta en moitas ocasións é coas declaracións de denunciante e denunciado; e, se cadra, con un parte de lesións. Pero apenas hai posibilidade, por exemplo, para citar e interrogar a posíbeis testemuñas, se estes non participaron xa nas dilixencias policiais.

E cando a parte denunciada admite os feitos que se lle imputan, pois non hai ningún problema. De feito, ate parece que a lei está redactada de xeito que induza ó imputado para recoñecer os feitos, vista a redución de condena (dun terzo) que se recolle no artigo 801 da lei de axuizamento criminal para o caso de que o acusado preste a súa conformidade no momento.

Pero, ¿e se non está conforme? ¿Salvagardase o dereito de defensa recollido no artigo 24 da Constitución? Eu non o teño moi claro; sinceiramente, non penso que se poida preparar unha defensa (ou unha acusación) cun mínimo de seriedade en tan pouco tempo como ás veces temos os avogados. Segundo a miña humilde opinión, a rapidez nunca debe primar sobre a seguridade xurídica e o dereito de defensa.

E todo isto, sen entrar na redacción actual do artigo 153 do Código Penal, ó que sen dúbida terei ocasión de referirme noutra ocasión.